2005 kaos yılı olacak
05.01.2005 Vatan
ABD'nin önde gelen siyaset dergisi Foreign Policy, 2005 yılında dünya siyasetinde büyük karışıklıklar yaşanacağını öne sürdü. "Medeniyetler Çatışması" teorisiyle ünlenen Samuel Huntington'un 1970 yılında kurduğu ve 10 milyon kişiye ulaşan derginin ABD'nin önde gelen dört stratejik danışmanlık şirketine dayanarak verdiği 4 büyük kehanet şöyle:
Suriye'de Esad istifaya zorlanacak
Oxford Analytica adlı danışmanlık şirketi 2005 yılının Suriye için rejim değişikliğine kapı açacağı uyarısında bulunuyor. Buna göre Suriye'de rejimin güçlü isimleri, bekleneni veremediği için Beşşar Esad'ı yerinden edecekler. Suriye Devlet Başkanı ya kendi rızasıyla gidecek, ya da istifaya zorlanacak. Esad'a karşı rahatsızlığın nedeni beklenen ekonomik, sosyal ve siyasal reformları bir türlü hayata geçirememesi ve Suriye'yi uluslararası tecritten bir türlü kurtaramaması. Her beş kişiden birinin işsiz olduğu, kişi başı yıllık gelirin 3 bin 300 dolarda kaldığı ülkede halkın yüzde 20'si yoksulluk sınırının altında yaşıyor. Suriye'de içten içe Esad'a karşı bir hareketin başladığı belirtiliyor. Öte yandan Suriye'de rahatsızlık sadece yoksullarla sınırlı değil. Kentli orta sınıflar da baskıcı rejimi terk ederek daha fazla özgürlük, demokrasi ve dünyaya açılmak istiyor.
İsrail, İran'daki santrali vuracak
7 Temmuz 1981 tarihinde 8 İsrail F-16'sı 80 saniyede İran'ın Tuvetha kentindeki nükleer santraline 13 bomba bırakarak dünyayı karıştırdı. Eurasia Group'a göre İran'ın giderek nükleer bir güç haline dönüştüğünü ileri süren İsrail, benzer bir saldırıyı bu yıl İran'daki Buşehr nükleer santraline düzenleyecek. İsrail'e göre İran'daki 20'ye yakın tesisin en önemlisi Buşehr'deki 1000 mega wattlık santral. ABD ve İsrail istihbaratı 2005'in sonlarına doğru aktif olacak santrallerde 50 nükleer bomba yapılabileceğini belirtiyor. Eurasia Group da İsrail'in durumdan vazife çıkarıp Buşehr'e saldıracağını öngörüyor. Gerekçesi de Filistin saldırılarının ardında İran parmağı bulunması olacak. İran ise İsrail'e misilleme yapacak ve petrol ihracını durduracak. Bu durumda petrolün varili 60 doların üzerine çıkacak.
Çin ile Japonya birbirine düşecek
Stratfor araştırma şirketi ise 2005'de Güney Çin Denizi'ndeki petrol yatakları nedeniyle büyük bir rekabetin yaşanacağına dikkat çekiyor. Şu anda bu bölgede 7 milyar varillik petrol saptanmış durumda ve günde 2,5 milyon varillik üretim yapılıyor. Ama bölgenin gerçek rezervlerinin 200 milyar varilin üzerinde olduğu tahmin ediliyor. Öte yandan Asya ülkelerinin petrol ve doğal gaz ihtiyacı hızla artıyor. 2000 yılında günde 14,5 milyon varil olan toplam ihtiyacın 2025 yılında 29,8 milyon varile çıkması bekleniyor ki bunun en az üçte biri Çin kaynaklı. Bu zengin petrol kaynakları nedeniyle sık sık anlaşmazlıklar, kavgalar ve anlaşmalara tanık olunuyor. Çin, Filipinler ile daha önce bir anlaşma imzalamıştı. Şimdiyse Japonya'nın Vietnam'la masaya oturarak Çin'le amansız bir rekabete girmesi bekleniyor.
Nijerya'da dinsel çatışma çıkacak
International Strategic Analysis adlı kuruluş Afrika'da, çoğu dinsel temelli iç savaşların kapıda olduğu uyarısında bulunuyor. Buna göre 137 milyon nüfusuyla kıtanın en kalabalık ülkesi olan Nijerya'da, çoğunluktaki Müslümanlar Hıristiyanlar'a saldıracak, bazı etnik gruplar da devlete kazan kaldıracak. Nijerya'da halkın yüzde 50'si Müslüman, yüzde 40'ı Hıristiyan, geri kalanlarsa farklı Afrika dinlerine mensup. Ülke daha önce de Müslümanlar'la Hıristiyanlar arasında kanlı çatışmalara tanık olmuş, defalarca iç savaşın eşiğinden dönmüştü. Ekonomisi petrol gelirlerine dayanan Nijerya'da yaklaşık 250 farklı etnik grup yaşıyor ve bunların bir kısmının merkezi hükümetle ciddi sorunları var. International Strategic Analysis'e göre 1999'dan beri demokrasiyle yönetilen ülkede bir iç savaşın engellenmesi çok zor ve burada patlak verecek çatışmanın Liberya'dan Fildişi Sahili'ne kadar tüm Batı Afrika'yı altüst etmesi de kuvvetle muhtemel.
|