Amerika çözülürken
02.11.2005 Vatan
ABD'de yakın dönem Cumhuriyetçi başkanların nerdeyse ortak kaderi bu. İçlerinde iki kez görev yapanlar genellikle ikinci dönemlerinin ilk yılında çok hayati skandallarla sallanıyorlar. Richard Nixon "Watergate Skandalı" nedeniyle ABD tarihinin ilk ve tek istifa eden başkanı olmuştu. Ronald Reagan ise "İrangate Skandalı"nı, yakın çevresinden isimleri kurban vererek atlatmıştı. Şimdi sırada ikinci döneminin daha ilk yılı dolmayan George W. Bush var.
Bush'un başındaki en büyük bela CIA görevlisi Valene Plame'in adının basına sızdırılmasıyla patlak veren skandal. Başkan Yardımcısı Dick Cheney'nin Özel Kalem Müdürü Lewis Libby -ki kendisi yeni-muhafazakâr (neo-con) akımın kilit isimlerinden ve Irak Savaşi'nın gizli mimarlarındandır- 30 yıl hapis istemiyle yargılanacak. "Bush'un beyni" Karl Rove ve hatta Cheney bile sırada olabilir.
Libby olayı eskilerle kıyaslandığında o kadar da vahim görünmeyebilir ama diğer bir dizi krizle birlikte ele alındığında, kredisi en alt düzeye düşmüş olan Bush'un işinin hiç de kolay olmadığı anlaşılabilir.
Pentagon analisti Larry Franklin, İsrail lehine casusluk yaptığını itiraf edip tutuklandı. Soruşturmanın ilerki aşamalarında, bazıları görevden ayrılmış olan çok üst düzeyde bazı isimler de yargılanabilir.
Irak batağı
Bush yönetiminin içinde bulunduğu durumu daha iyi anlayabilmek için öncelikle üç noktanın altını çizmek uygun olur:
1) Irak'ta hayatını kaybeden Amerikan askerlerinin sayısı iki bini buldu. Tam anlamıyla batağa batmış olan ABD'nin "dünyanın tek süper gücü" imajı derin yara aldı. Ülkede savaş karşıü hareket güç kazanıyor, Irak'tan bir an önce çıkılmasını isteyenlerin sayısı artıyor.
2) "Terörle savaş" ikinci bir 11 Eylül yaşanmadığı için Amerikan toplumunu eskisi kadar heyecanlandırmıyor;
3) Bush dünyayı "düzeltmek"le uğraşırken iç sorunlarla ilgilenemiyor. Katrina Kasırgası Bush yönetiminin iflasının ilanı gibiydi. İkinci dönemin en iddialı vaadi olan "sosyal güvenlik reformu", daha bir yıl geçmeden, uzun bir süre için rafa kalkmış durumda.
Tel tel dökülüyor
Bush'un kendi tabanıyla da ciddi sorunları var. Bush Yüksek Mahkeme adayı olarak, siyasi açıdan düşük bir profili olan hukuk danışmanı Harriet Miers'i seçmişti. Fakat Miers, kendisini "yeterince muhafazakâr" bulmayan sağ çevrelerin azgın muhalefeti karşısında adaylığını geri çekmek zorunda kaldı. Bush onun yerine "haddinden fazla muhafazakâr" yargıç Samuel A. Alito Jr.'u aday gösterdi. Bu sefer de Demokrat Parti kazan kaldırdı. Sonuçta Alito'nun onaylanma süreci kanlı geçeceğe, Bush iyice bunalacağa benziyor.
Amerikan Kongresi'nde en güvendiği isimler yolsuzluğa bulaştığı için Bush'un işi artık daha zor. Cumhuriyetçi Parti'nin Temsilciler Meclisi'ndeki Grup Başkanı Tom DeLay hakkında, seçim yardımlarında usulsüzlük yaptığı iddiasıyla dava açıldığı için görevini bırakmak zorunda kaldı.Yıne bir başka Cumhuriyetçi, Senato Çoğunluk Lideri Bill Frist hakkında da borsada usulsüzlük yaptığı iddiasıyla soruşturma sürüyor.
Öte yandan, bir zamanlar Cumhuriyetçilerin "harika çocuğu" olan Lobici Jack Abramoff'un tutuklanmasına yol açan yolsuzluk davası, giderek genişliyor. Son olarak Beyaz Saray'ın eski Satın Alma Müdürü David Safavian tutuklandı. Önde gelen bazı Cumhuriyetçiler de pekala kapsama alanına girebilir. Bakalım Amerikan sisteminin çözülmesini kim, ne zaman, nasıl durdurabilecek.
|