"Sanal terörizm" ciddi tehlike

15.12.1999 Milliyet

─ Bilgisayarıyla internete bağlı herhangi birinin, kötü niyetli olması durumunda bir “sanal terörist”olabileceğini söylüyorsunuz...
Evet, kesinlikle. Çünkü internete bağlı olmanız, tüm dünyaya bağlı, tüm bilgisayarlara bağlı olduğunuz anlamına gelir. Neler yapabileceğiniz sizin amaç ve yeteneğinize bağlıdır. Biz, “hacker”ların (bilgisayar korsanları) belli bir süre çalıştıktan sonra her sisteme sızabildiklerini saptadık.
─ Sızıp da ne yapıyorlar?
Eğer bir bilgisayarın temel işletim sistemine girebilirlerse her şeyi kontrol edebilir, istedikleri her şeyi yapabilirler.
─ Bir örnek verebilir misiniz?
Bu yılın nisan ayında ABD’nin Pennsylvania eyaletindeki bir çelik şirketine sızıldı. Bu şirket dünyanın dört bir tarafında inşa edilecek köprüler için çelik pimler üretiyor. Yapabileceklerinin sınırlarını deneyen bir korsan, şirketin bilgisayar sistemine sızmış ve programda küçük bir değişiklik yapmış.
Bu değişiklik sonucu buzlu havalarda çelik pimlerin kullanıldığı köprüler çökebilecekti. Olay tamamen tesadüf eseri ortaya çıkarıldı.

Hassas altyapılar


─ ABD Dışişleri Bakanlığı'na bağlı “Hassas Altyapıları Koruma Merkezi”nde çalışıyorsunuz. Hangileri bu hassas altyapılar?
ABD’de sekiz hassas altyapı saptandı. Bunların en önemlisi elektrik. Çünkü hemen hemen tüm aletler elektrikle çalışıyor. Ardından iletişim geliyor ki bu bilgi teknolojilerini ve interneti de kapsıyor. Sonra her türden ulaşım, su dağıtım şebekeleri, gaz ve akaryakıt dağıtım şebekeleri, ambulans gibi acil yardım servisleri ve en nihayet hükümet faaliyetleri geliyor.
─ Bu altyapıları nasıl koruyorsunuz?
Bizde altyapıların çoğu özel sektörün denetiminde. Bu nedenle öncelikle hedefimiz kamu ve özel sektör arasında işbirliği sağlamak. Ardından güvenlik ve istihbarat birimlerini de bu olaya katmak çabasındayız. Sorun yalnızca sanal bir saldırıyı savuşturabilmek değil, aynı zamanda saldırıları önceden öğrenip gerekli önlemleri alabilmek. Ancak özel sektör bu tür koruma faaliyetlerinin çok pahalı olmasından şikâyetçi; bir de kesin garantili savunma sistemleri henüz geliştirilebilmiş değil.
─ Galiba sanal terörizmin bir özelliği de faillerinin kolay saptanamaması...
Bir zamanlar öyleydi, fakat artık sızmaların kaynağını belirleyecek, hatta gerektiğinde karşı saldırıya geçmemize imkân sağlayacak yöntemler geliştirmekteyiz.

Amerikan ordusunun tatbikatı

─ Amerikan ordusu 1997’de düzenlediği bir tatbikatta bilgisayar sisteminin güvenli olup olmadığını sınamış. Nasıl sonuçlandı bu tatbikat?
Tatbikatların çoğunda kötü adamlar kaybeder, iyi adamlar kazanır. Ama bu tatbikatta kötü adamlar epey başarılı oldu. Otuz beş görevlinin üç ayda gerçekleştirdiği 40 binin üzerindeki denemede saldırılardan yalnızca iki tanesi açıkça saptanıp savuşturulabildi. Bu sonuç, yalnız Amerikan ordusunu değil, tüm yönetimi uyardı ve harekete geçirdi.
─ İnternet korsanları nasıl insanlar?
Bu yılın kasım ayında Washington Post’ta çıkan bir haberden alıntı yapmak istiyorum. On beş yaşında mahkûm olmuş bir korsan söz konusu. Hiçbir bilgisayar eğitimi almamış, ancak internet başında saatler geçirmiş. “Başlangıçta sistemlerin güvenlik sorunlarını saptamak ve sahiplerini, onlara zarar verebilecek kişilere karşı uyarmaktı niyetim. Ama zamanla ben de zarar verenlerden oldum” diyor.
Çoğu “hacker” başta iyi niyetlidir. Ne gibi hasara yol açabileceğini kestiremez. Sistemlerin zaaflarını saptayıp tüketici haklarını koruma gibi gerekçelerle internet ortamında teşhir eder. Ama bu bilgilerden kötü niyetlilerin de yararlandığını hesaplayamaz.

Hukuk yetersiz mi?

─ Hukuk sanal suçlarla mücadelede yetersiz mi?
Siberuzay konuları çok yeni olduğu için ulusal ve uluslararası yasalar işlenebilecek suçların çoğunu cezasız bırakıyor. Çünkü bu konuda standartlar henüz saptanabilmiş değil. Fiziki saldırıyla sanal ortamda gerçekleştirilen saldırı arasında ne fark olduğu hâlâ belirsiz. Örneğin bir bilgisayarla bir barajı yıkabilir, insanların ölümüne sebep olabilirsiniz. Ama uluslararası hukuk bunu bir silahlı saldırı olarak görmüyor.
─ Türkiye gibi yolun başındaki ülkeler sanal terörizm konusunda daha mı şanslı?
Evet. Türkiye bir bakıma şanslı, çünkü diğer ülkelerin hatalarından ders çıkarabilir. Ama Türkiye’nin de sanal saldırılara açık bir ülke olduğu unutulmamalı. Örneğin bilgisayar kullanarak uçak üretiyorsunuz, barajları çalıştırıyorsunuz. Alışveriş merkezleri bilgisayarla işliyor. Dolayısıyla sistemin çökmesi toplumsal hayatın da kısmi çöküşüne yol açar.
─ Sanal terörizmin, klasik terörizmin yerini alacağına inananlardan mısınız?
Eski tip terörizmin yerini almasa da çok büyük zararlara yol açacağı kesindir. En önemlisi, tek tek bireylerin güvenliği, sanal terörizmle daha fazla tehdit altında. Örneğin bir terörist, İstanbul’un elektriğini kesip insanları asansörlerde mahsur bırakabilir, buzdolaplarındaki yemekleri çürütebilir. Bunu yapmak için hayatını feda etmesi gerekmez; bir bilgisayarı olması yeter.

Haberin orjinal hali

Destek olmak ister misiniz?
Doğru haber, özgün ve özgür yorum ihtiyacı
Bugün dünyada gazeteciler birer aktivist olmaya zorlanıyor. Bu durum, kutuplaşmanın alabildiğine keskin olduğu Türkiye'de daha fazla karşımıza çıkıyor. Halbuki gazeteci, elinden geldiğince, doğru haber ile özgün ve özgür yorumla toplumun tüm kesimlerine ulaşmaya çalışmalı ve bu yolla, kutuplaşmayı artırma değil azaltmayı kendine hedef edinmeli. Devamı için

Son makaleler (10)

07.06.2026	Milli Görüş'ün yenilikçileri, CHP'nin değişimcileri
06.06.2026	CHP'nin yol ayrımı: Toplum ya da devlet
05.06.2026	Ve Bahçeli de Kılıçdaroğlu dedi
04.06.2026	CHP'de taraflar anlaşabilir mi?
03.06.2026	Evet, tarihe tanıklık ediyoruz da ne oluyor?
02.06.2026	Devlet bu kadar akıl yoksunu mu?
01.06.2026	Ekrem İmamoğlu'ndan hâlâ niçin çok korkuyorlar?
31.05.2026	Kılıçdaroğlu'nun etkin pişmanlık başvurusu
30.05.2026	"Bay Kemal" "Reis"i kurtarabilecek mi?
30.05.2026	Hilmi Hacaloğlu: “Kılıçdaroğlu konuştukça daha da batıyor, artık siyasi bir mevtadır”

07.06.2026		Milli Görüş'ün yenilikçileri, CHP'nin değişimcileri
22.09.2024		Ruşen Çakır nivîsî: Di benda hevdîtina Erdogan û Esed de
17.06.2023		Au pays du RAKI : Entretien avec François GEORGEON
21.03.2022		Ruşen Çakır: Laicism out, secularism in
19.08.2019		Erneute Amtsenthebung: Erdogans große Verzweiflung
05.05.2015		CHP-şi Goşaonuş Sthrateji: Xetselaşi Coxo Phri-Elişina Mualefeti
03.04.2015		Djihadisti I polzuyutsya globalizatsiey I stanovitsya yeyo jertvami. Polnıy test intervyu s jilem kepelem
10.03.2015		Aya Ankara Az Kobani Darse Ebrat Khahad Gereft?
08.03.2015		La esperada operación de Mosul: ¿Combatirá Ankara contra el Estado Islámico (de Irak y el Levante)?
18.07.2014		Ankarayi Miçin arevelki haşvehararı