YOLUNU ARAYAN ALEVİLİK-4

18.08.2001 Milliyet

YOLUNU ARAYAN ALEVİLİK-4

RUŞEN ÇAKIR/İHSAN YILMAZ


Diyanet İşleri Başkanı Yılmaz, Alevileri ateistlerin kışkırttığına inanıyor

‘Alevilerin ibadet yeri cami olmalı’


Alevileri Sünnileştirme çabaları olmadığını söyleyen Diyanet İşleri Başkanı Mehmet Nuri Yılmaz, "Cemevine cami işlevi kazandırmak milletimizin birliğine darbe vurur" diyor.

Diyanet’in Aleviliğe bakışı nedir?

Yılmaz: Biz Aleviliği, Türkiye’de yaşadığımız İslami ortak kültürümüzün içerisinde, bir kısım vatandaşlarımızın Hz. Ali’ye ve Ehlibeyt’e bağlılığını ifade eden ve tasavvuf ekollerinden etkilenmiş, yaşayan bir kült olarak görüyoruz. Ülkemizde yaşayan Aleviler, Bektaşi ve Alevi düşüncesi, halkımızın bir zenginliğidir. Bugün Alevilik adına bizim endişemiz, bazı ateistlerin Aleviliği istismara çalışmalarıdır. Aleviliğin ayrı bir din anlayışı gibi ortaya konulma çabalarıdır. Kışkırtma faaliyetleridir.

‘Diyanet’te temsil edilemez’

Alevilerin Diyanet’te temsil edilmesi önerisi hakkında ne düşünüyorsunuz?

Yılmaz: Alevi çevrelerin Diyanet’te temsil edilme konusunda da farklı öneriler ileri sürdükleri görülmektedir. Bu öneriler bütün Alevilerin ortak talebi de değildir. Dolayısıyla böyle bir şey söz konusu olsa bile, pratikte Alevileri kimin temsil edeceği problemi söz konusudur. Kaldı ki, mevcut yasal düzenlemeler içerisinde bu mümkün görülmemektedir. Herhangi bir mezhep veya meşrebin, ya da tarikat veya cemaatin Diyanet çatısı altında temsil edilebilmesi için Diyanet’in ‘Mezhepler ve Tarikatlar Genel Müdürlüğü’ haline getirilmesi gerekir ki böyle bir şey Cumhuriyeti kuran iradenin hedeflediği ulus - devlet ve toplum projesine de tamamen ters düşmektedir. Bugün İslam’ın iki kaynağı olan Kuran ve Peygamberimizin sahih sünnetine bağlı kalarak İslam’ı meshepler üstü bir bakış açısıyla yeniden anlamaya ve yorumlamaya çalışmak zorundayız.

‘Camiler herkese açıktır’

Cemevlerine nasıl bakıyorsunuz?

Yılmaz: Cemevlerinin camiye alternatif bir ibadethane olduğu iddiası, tarihi gerçeklerle uyuşmamaktadır. Yeryüzünde İslam kadar ibadethane birliğini sağlayabilmiş başka bir din yoktur. Geçmişte Müslümanlar içinde tezahür etmiş en uç fıkralar dahi ibadethaneyi bölmemişken, şimdi ülkemizde cemevlerine cami mukabili bir işlev ve görünüm vererek Müslümanlığın ibadethanesini bölmeye çalışmak üzücüdür. Bu yanlışı savunmak, milletimize darbe vurur; Müslümanlar arasında tefrikanın körüklenmesine ve ayrılığın kemikleşmesine sebep olur. Cami, görüşü, düşüncesi ne olursa olsun kendini Müslüman olarak tanımlayan herkese açıktır. Dolayısıyla Alevilerin de ibadet yeri camidir.

Alevileri Sünnileştirmeye çalıştığınız doğru mu?

Yılmaz: Biz hem Alevilerin, hem Sünnilerin kendi anlayışlarını sorgulamak, değişime ve diyaloğa açık hale gelmek mecburiyetinde olduğunu düşünüyoruz. Bu Aleviliğin Sünnileştirilmesi veya Sünniliğin Alevileştirilmesi olarak algılanmamalı.

CEMEVLERİ HİÇ BOŞ KALMIYOR
Diyanet’in ‘Alevilerin ibadet yeri camidir’ görüşüne rağmen, onlar cemevlerinde inançlarının gereğini yerine getiriyor. İstanbul’da Karacaahmet Sultan Dergâhı’ndaki cem ayinine gelen Aleviler ile yoksullar, önce "lokma" adı verilen yemeklerini yiyor. Dergâhtaki Karacaahmet Sultan türbesini de her yaştan Alevi ziyaret ediyor.

Ülkücü araştırmacı Dr. Sezgin, "Aleviler PKK’dan sonra ikinci problem" diyor

‘Hayalleri Alevistan’


Alparslan Türkeş’in de desteğiyle Alevileri araştıran Dr. Abdülkadir Sezgin, Türkiye’den toprak isteyen grupların, Alevistan hayali kurduğunu söylüyor. Diyanet’te başmüfettişlik yaptığı sırada Alevilikle ilgili çalışmalarıyla tanınan, hatta Aleviler tarafından "Aleviliğin Sünnileştirilmesi çizgisinin en önemli teorisyeni, hatta uygulayıcısı" olarak görülen Dr. Abdülkadir Sezgin, ülkücü olduğunu saklamıyor. Azerbay-can’da darbe girişiminde de adı geçen ve MHP iktidardayken yıllar önceki görevine, Mersin’e vaizliğe sürülen Dr. Sezgin, şöyle konuşuyor:
"Türkiye’den toprak talebi olan Alevi gruplar var. ‘Alevistan’ diye devlet kurmak istiyor, haritalar yayımlıyorlar. Bunlar, PKK’dan sonra Türkiye için ikinci büyük bölücü tehdit. Ama bu hallolur. Zaten tabanda problem yok. Problem entelektüel kesimde. İnanç ve ibadetler bakımından Alevi ile Sünni arasında fark yok denecek kadar az. Ben devlete, öncelikle de Diyanet’e anlatmak istedim: Bunlar Müslüman, bunlar doğru."
"Alparslan Türkeş’in yakınında bulunanlar, örneğin korumaları Aleviydi. O Türk soyunu birleştirmeyi esas alıyordu. Eğer arkamda rahmetli Türkeş olmasaydı, açıkça söylüyorum bu çalışmalarda başarılı olamazdım" diyen Dr. Sezgin, Fethullah Hoca konusuna da değiniyor: "Fethullah Hoca, İzzettin Doğan’a cemevi yapma sözü vermiş. Ankara’da karşılaştığımızda, ‘Aleviliğin geçmişinde cemevi var mı?’ diye bana sordu. Ben de ‘Tekke ve dergâhın adı cemevi oldu’ dedim. Sonra cemevi yaptırmadı.
"Alevilik Bektaşiliğe dayanan bir tarikattır" diyen Dr. Sezgin, "Tarikatlar bugün cumhuriyeti tehdit ediyor. Ama bu tehditlerini tarikat kimliğiyle değil; sivil toplum örgütü, vakıf, dernek diye yapıyorlar. Hepsi siyasetle iç içe. Tarikat ile siyaset ayrımını yapmamız lazım. Bunları, devletin denetimi altında serbest bırakmalıyız" diyor.

Tüm sorunların çözümü Diyanet İşleri’nin elinde

Diyanet İşleri Başkanlığı’nın il müftülerine yolladığı bir rapor Yeni Düşünce Dergisi’nde yayımlanınca olay oldu. Buradaki "Türkiye Alevileri aslen Hanefi mezhebine mensup Tasavvufi bir hareketin mensuplarıdır" sözleri Alevilerce kimliklerini inkâr olarak görüldü. Ama esas olarak, "Cemevi binalarının, bir dinin mabedi imiş gibi, törenlerin yapıldığı bir mabet işlevi kazandığı ve devletin asker ve polisi ile çatışarak ölen birtakım kimselerin cenazelerinin de bu merkezlerde yapılan merasimlerle kaldırıldığı gözleniyor.

Farklı düşünceler üzüyor

Özellikle cemevi yapan ve yaptıranların bu konuda gereken dikkat, hassasiyet ve itinayı göstermedikleri, bu sebeple Alevilik-Bektaşilik konusunda halkımızda farklı düşüncelerin doğmasına sebep oldukları üzüntü ile izlenmektedir" tespitine tepki gösterildi. Zaten Alevilerin taleplerinin çoğu, bir şekilde Diyanet İşleri Başkanlığı’na odaklanıyor. Ne var ki, Diyanet hakkında kendi aralarında anlaşabildikleri söylenemez.

Üç ana çıkış noktası var

Alevilerin sorunlarının çözümü için üç ayrı önerme ortaya çıkıyor:
1. Diyanet’in lağvedilip din işlerinin tamamen cemaatlere bırakılması,
2. Diyanet’in yeniden yapılandırılıp burada Aleviliğin de temsil edilmesi,
3. Diyanet’in mevcut yapısını koruyarak Aleviliğin temsilinin sağlanması.

Alevi dedeleri isyan ediyor Bize de imamlar gibi maaş verilsin Gazi Cemevi dedesi Veli Gülsoy, Alevi dedelerinin yaşadığı sıkıntıyı şöyle anlatıyor: "Diyanet’in 400 trilyon gibi bir bütçesi varken, Alevi dedesi cemevine gitmek için dolmuş parası bulamıyor. Diyanet gerçekten kul hakkına rıza gösteriyorsa, Kuran ilkelerine inanıyorsa, eğer adalet varsa bizim de hakkımızı versinler. Gerçekten bu memlekette hukuka, adalete inanılıyorsa Anayasa’nın eşitlik ilkesi, tarafsızca uygulasın. Cami hocaları gibi bizim de maaş almamız lazım. Herkesin inancına saygım vardır. Kimsenin ibadetini ipotek altına almaya hakkım yok. Ama kimse de benim ibadetimi rencide etmesin. Laik Türkiye Cumhuriyeti’nin yücelmesini istiyorlarsa, haklarımızı versinler."

Haberin orjinali




Destek olmak ister misiniz?
Doğru haber, özgün ve özgür yorum ihtiyacı
Bugün dünyada gazeteciler birer aktivist olmaya zorlanıyor. Bu durum, kutuplaşmanın alabildiğine keskin olduğu Türkiye'de daha fazla karşımıza çıkıyor. Halbuki gazeteci, elinden geldiğince, doğru haber ile özgün ve özgür yorumla toplumun tüm kesimlerine ulaşmaya çalışmalı ve bu yolla, kutuplaşmayı artırma değil azaltmayı kendine hedef edinmeli. Devamı için

YAZI DİZİSİ
1 YOLUNU ARAYAN ALEViLiK-1 15.08.2001
2 YOLUNU ARAYAN ALEVİLİK-2 16.08.2001
3 YOLUNU ARAYAN ALEVİLİK-3 17.08.2001
4 YOLUNU ARAYAN ALEVİLİK-4 18.08.2001
5 YOLUNU ARAYAN ALEVİLİK-5 19.08.2001
6 YOLUNU ARAYAN ALEVİLİK-6 20.08.2001
7 YOLUNU ARAYAN ALEVİLİK-7 21.08.2001

Son makaleler (10)
02.06.2021 Erdoğan karşıtlığı doğru mu?
02.06.2021 Kayıp 128 milyar dolardan 10 bin dolar aylığa cevaplanmayan sorular
30.05.2021 Sedat Peker videolarından sonra Türkiye: Ruşen Çakır ve Ahmet Şık
27.05.2021 Erdoğan, Akşener’den neden korkuyor?
26.05.2021 Erdoğan tercihini Soylu'dan yana yaptı: Sedat Peker şimdi ne yapacak?
23.05.2021 Sedat Peker’in yedinci videosu: Uyuyan dev uyandırılınca...
20.05.2021 Sedat Peker’in altıncı videosu: Kim pis kim temiz?
17.05.2021 Neden kapanmıştık, neden açılıyoruz?
15.05.2021 Türkiye’de milliyetçilik ve muhafazakârlık: Ruşen Çakır, Tanıl Bora ve Kemal Can tartışıyor
14.05.2021 Sedat Peker solcu mu oldu?
02.06.2021 Erdoğan karşıtlığı doğru mu?
15.03.2021 Turkey’s search for an antithetical foreign policy
27.01.2021 Ceux qui prennent leur distance avec le HDP
19.08.2019 Erneute Amtsenthebung: Erdogans große Verzweiflung
11.02.2016 Hesabên herdu aliyan ên xelet şerê heyî kûrtir dike
05.05.2015 CHP-şi Goşaonuş Sthrateji: Xetselaşi Coxo Phri-Elişina Mualefeti
03.04.2015 Djihadisti I polzuyutsya globalizatsiey I stanovitsya yeyo jertvami. Polnıy test intervyu s jilem kepelem
10.03.2015 Aya Ankara Az Kobani Darse Ebrat Khahad Gereft?
08.03.2015 La esperada operación de Mosul: ¿Combatirá Ankara contra el Estado Islámico (de Irak y el Levante)?
18.07.2014 Ankarayi Miçin arevelki haşvehararı