Yeni Amerikan yüzyılının sonu
12.10.2005 Vatan
Washington Times'taki yazısıyla Türkiye'yi karıştıran Frank J. Gaffney Jr. hiç de öyle sıradan biri değil. 3 Haziran 1997'de yayınlanan "Yeni Amerikan Yüzyılı Projesi"nin (PNAC) ilk bildirisine imza koyan 25 kişi arasında yer alıyor. Diğer imzacılardan bazıları şöyle: Başkan Yardımcısı Dick Cheney, Savunma Bakanı Donald Rumsfeld, Dünya Bankası Başkanı Paul Wolfowitz, Florida Valisi Jeb Bush, düşünür Francis Fukuyama, Ulusal Güvenlik Konseyi üst düzey yöneticisi Elliott Abrams, eski Eğitim Bakanı William J. Bennett, Dışişleri Müsteşar Yardımcısı Paula Dobriansky, işadamı Steve Forbes, Irak Büyükelçisi Zalmay Khalilzad, Cheney'in Başdanışmanı I. Lewis Libby.
Projenin hedefleri çok açıktı: Dünyada ekonomik ve siyasi özgürlüğü geliştirmek ve ABD'nin çıkarlarına uygun yeni bir dünya düzeni kurmak. Global liderlik için savunma harcamalarının artırılması da şarttı. William Kristol'ün başını çektiği PNAC, 26 Ocak 1998'de Demokrat Başkan Bill Clinton'a 16 imzalı bir mektup yazarak Irak'ta Saddam Hüseyin rejimini devirmesini istedi. Üç yıl sonra George W. Bush başkanlığa gelince PNAC imzacılarını devletin kilit noktalarına yerleştirdi. 11 Eylül saldırılarının ardından, özellikle Irak Savaşı ile ABD'nin (dolayısıyla dünyanın) dümeni, "Neo-con" (Yeni muhafazakârlar) diye bilinen bu parlak sağcı şahsiyetlerin eline geçti.
İç çatışmalar
Ama geçen süre zarfında bu kişilerin "derin dünya devleti" filan olmadıkları belli oldu. Öncelikle aralarında derin görüş ayrılıkları yaşandı. Örneğin Fukuyama daha baştan Irak'ın işgalinin yanlış olduğunu savundu. Kristol ve yakın çevresi, Irak fiyaskosundan, yeterince asker yollamayan Rumsfeld'i sorumlu tuttu ve ısrarla istifasını, hatta Başkan tarafından azlini istedi.
Bush ise ikinci dönemindeki atamalarında-BM Büyükelçisi yaptığı John Bolton hariç- Neo-conları eskisi gibi gözetmedi. Rumsfeld'in yerini alması beklenen Wolfowitz Savunma Bakan Yardımcılığından Dünya Bankası'nın başına kaydırıldı. Sağ kolu Douglas Feith'ın da istifasıyla Neo-conların Pentagon'daki etkisi iyice azaldı. (Pentagon analisti Larry Franklin'in İsrail casusu çıkmasının bu değişikliklerde rolü olabilir.) Eric Edelman da sanıldığının aksine Neo-con değil.
Neo-conların çilesi bitmek bilmiyor. Hareketin beyni Irving Kristol'ün kurduğu National Interest (Ulusal Çıkar) dergisi 20 yıl sonra el değiştirdi. Şimdi de hareketin tartışmasız en etkili ve güçlü isimlerinden, Cheney'in sağ kolu Lewis "Scooter" Libby topun ağzında. Libby'nin, CIA ajanı Valerie Palme'in adını medyaya sızdıran iki kişiden biri olduğu kanıtlandı. Bu arada Libby'nin adını vermediği için 85 gün hapis yatan New York Times muhabiri Judith Miller'i de "mağlup Neo-conlar listesi"ne eklemek şart. Miller, Saddam'in kitle imha silahlarına sahip olduğu iddiasını kanıtlamak için, asılsız çıkan sayısız habere imza atmıştı. Washington Post'a göre, kendi gazetesinden birçok kişi bile onun "yıldızını parlatmak" için ucuz kahramanlık yaptığına inanıyor.
Türkiye ilgisi
Gaffney Jr, Wolfowitz, Richard Perle, Harold Rhode, Michael Rubin gibi Neo-conlar Türkiye'ye hep yakın olmuşlardı. Neo-conlar ilk başlarda AKP'ye de açık destek verdiler. Fakat 1 Mart Tezkeresi'nden sonra AKP'ye yönelik en sert eleştiriler yine onlardan geldi.
Şimdi tam "barış sağlandı galiba" derken bazıları işi "İslamofaşizm" suçlamasına kadar vardırıyor. Artık her Neo-con kendi bacağından asıldığı için bunda yadırganacak pek bir şey yok. Çünkü bunlar siyasi/entelektüel bir kaygıdan ziyade, bazı batık Türk bankacılarına destek çıkma gayretiyle böyle konuşuyorlar.
|